JAHJA FEHRATOVIĆ “HASIMOVE  ČKALJE”

Kod nas ti je, rođo, sve nekako profušereno. Salomljeno. Umrtvljalo. Okratalo. Evo, i ova klupa podno nas, da izvineš, skrhana. Neki joj se zagno u rebro. Prsla veselica pro srijede. Začadila vjeđe u zemlju. Učinila se stidna ko djevojka pred prosioce. Davnašnja je. Hasim je istesao. Kad je ko dokon, da iziđe ponad rijeke i sjedne. Prošlo Hasimovo – prošla i klupa. Više ga ni djeca ne zarezuju. Bez ijedne zabacuju mreže u čkalje. Klen, ko dlan. Istrijebiše ribu. A šta će Hasimu čkalje bez ribe? I šta čini tu klupa kad ne možeš da sjedneš i osluškuješ bućkanje krkuša i klenova? Po zvuku da ih raspoznaš.

Nastavi čitati JAHJA FEHRATOVIĆ “HASIMOVE  ČKALJE”

ENES HALILOVIĆ “ZLATNI KAMEN”

Mnogi su kopali – mašer. Dolazili su iz daljine, kopali danima i danima, odustajali pa se vraćali, snivali zlato i maštali, al još niko nije pronašao zlatni kamen o kojem priča kazuje, a svi, kad se vrate kućama žale što nisu bar još jedan dan kopali – možda bi našli. Selo se izrupčalo od traženja toga zlatnog kemena te se i danas ono zove – Zlatni Kamen.

Nastavi čitati ENES HALILOVIĆ “ZLATNI KAMEN”

ZEHNIJA BULIĆ “HOD ILI JOD”

Od Dubrovnika do Pazara bila carska džada. Od Dohodišta se dohodilo u Pazar, pa se preko Hotkova zamicalo k Stambolu. Od Dohodišta vremenom postalo Dohodiće, pa Dohoviće.

Nastavi čitati ZEHNIJA BULIĆ “HOD ILI JOD”

MEHMED MUJEZINOVIĆ “KRONOGRAM NA NOVOPAZARSKOJ BANJI”

U Novom Pazaru i danas postoje dva hamama iz turskog doba. Jedan od njih, stari hamam, situiran je u centru grada, u neposrednoj blizini Arap-džamije, u ulici 7. j uli, za koji se pouzdano zna da je zadužbina Isa-bega Ishakovića, a kojem prvi spomen nalazimo u turskom katastarskom defteru iz 1489. godine. Po tipu ovo je dvojni „Čifte“ hamam (sa odjelima za muškarce i žene) i predstavlja jedan od najstarijih i najznačajnijih spomenilka islamske arhitekture u Sandžaku.

Nastavi čitati MEHMED MUJEZINOVIĆ “KRONOGRAM NA NOVOPAZARSKOJ BANJI”

KADRIJA ELMAZBEGOVIĆ “MUJO MAČAKA”

Nečujno tiho i sam, Mujo je tavorio na dnu kasabe među mačkama u sobici dotrajale adžo Ismove kućice što mu je dao na doživotno korišćenje iz milosrđa prema došljaku, čim je Mujo od nekud u Novi Pazar došao. Bilo je to davno, ko zna kad. Kako je kome bio drag, kako ga je ko vidio, Mujo, Mujkaš, Mujče, Mujo mali, Mujan, Mujo mačaka najzad, i tako su ga zvali. Volio je mačke iznad svega.

Nastavi čitati KADRIJA ELMAZBEGOVIĆ “MUJO MAČAKA”

Tamara Scheer “Sanjak of Novi Pazar”

Although sanjak usually means any one of many Ottoman administrative units, one has become known as “the Sanjak.” Following the Treaty of Berlin the Sanjak of Novi Pazar became the symbol of a status quo strategy in the Balkans intended to prevent Serbia and Montenegro from merging. Although part of the Ottoman Empire until 1912, Novi Pazar had an Austro-Hungarian military presence from 1879-1908. It was divided between Serbia and Montenegro in the course of the First Balkan War in 1912 and subject to an Austro-Hungarian occupation regime during World War One.

Nastavi čitati Tamara Scheer “Sanjak of Novi Pazar”

Robert Rigney “Among Serbia’s Muslims: In the Sandžak”

The Sandžak is an ethnically-mixed Muslim-Slav (Bosniak) majority region of Serbia sandwiched between Montenegro, Kosovo and Bosnia. Its economy is underdeveloped and far poorer than many other regions in Serbia, partly because it was an Ottoman backwater until 1912, partly due to deliberate neglect by Serbian authorities between the world wars and under Milošević. Some people refer to the Sandžak somewhat ominously as the “Bermuda Triangle of the Balkans”. People, they say, have been known to disappear here without a trace.

  Nastavi čitati Robert Rigney “Among Serbia’s Muslims: In the Sandžak”

ISLAM ANSIKLOPEDISI “YENİPAZAR”

Sırbistan’da Sancak bölgesinin merkezi olan tarihî bir şehir.
Yerel dillerde Novi Pazar olarak bilinir. Belgrad’ın 280 km. güneyinde Belgrad’ı Karadağ’ın başşehri Podgorica (Titograd) üzerinden Adriyatik sahiline bağlayan kara yolu üzerindedir. Deniz seviyesinden 496 m. yükseklikte olup vadilerle yarılmış Peštera yaylası ile yamaçları dik Rogozne ve Golija dağları arasındaki ovada İbar nehrinin küçük bir kolu olan Raška’nın kenarındadır. Balkanlar’da Osmanlılar tarafından kurulan şehirlerden biridir. Kaynaklarda bu bölgede eski çağlarda İliryalılar’ın yaşadığı, Roma döneminde Azinos adıyla bilinen bir askerî istihkâm bölgesi olduğu, X-XII. yüzyıllar arasında Ras adlı Bizans sınır kalesinin bu kesimde yer aldığı zikredilir. Slavlar VI-VII. yüzyıllar arasında buraya göç edip Sırp feodal hükümranlığını kurdu. 1168’de bugünkü Yenipazar’da bulunan St. Petar Kilisesi’nde Sırp Hükümdarı Stevan Nemanja’nın Ortodoks Hıristiyanlığı kabul ettiğine dair bilgiler vardır. Deήevski Sabor ile (1282) Osmanlılar’ın gelişine kadar (1390’lar) geçen sürede bölgenin ihmal edildiği ve kayda değer bir gelişmenin meydana gelmediği bilinmektedir (Mušović, Etnički Procesi, s. 7-13).

Nastavi čitati ISLAM ANSIKLOPEDISI “YENİPAZAR”

ENCYCLOPEDIA PRINCETONIENSIS “SANDŽAK”

Introduction / Definiton: 

Sandžak is the name given a region in Serbia and in Montenegro between the borders with Bosnia and Herzegovina and Kosovo. The name Sandžak is based on the Ottoman term sanjak for flag and region and refers to the Sanjak of Novi Pazar, a region within the Ottoman Empire. Sandžak today does not exist as an administrative region within Serbia or Montengro, but generally encompasses up to six municipalities in Serbia (Novi Pazar, Tutin, Sjenica, Prijepolje, Priboj, Nova Varoš) and six in Montenegro (Bijelo Polje, Rožaje, Plav, Pljevlja, Berane, Andrijevica). Sandžak overlaps with the region of Raška, which refers to the early Serb medieval state. Today the region is predominantly populated by Serbs, Bosniaks (Muslims) and Montenegrins. Bosniaks who constitute a regional majority have been seeking greater autonomy and minority rights, whereas Serbs and the governments in Belgrade and Podgorica have seen demands for regional autonomy as a prelude to possible secession. The independence of Montenegro in 2006 has divided the region and thwarted any project of regional autonomy of Sandzak.

With the dissolution of Yugoslavia, the Muslim population of Sandžak found themselves separated from their ethnic kin in Bosnia and Herzegovina. During Yugoslav times, the regional center for Muslims has been Sarajevo. The repressive policies of Serbia and Montenegro under the dominance of Serbian president Slobodan Milošević during the 1990s lead to instances of ethnic cleansing and human rights violations of Muslims/Bosniaks in Sandzak. Bosniak political leaders have demanded both autonomy for the region and greater minority rights protection. Since the end of the Milosevic rule, Bosniaks have held increased power at the local level and cooperated with authorities in Serbia. In Montenegro, relations improved with the Djukanovic government initiating reforms in 1997 and breaking with the nationalist policies of Milosevic. Interethnic relations in the region, however, remain tense and the Bosniak majority is divided in terms of political aspirations and loyalty between Serbia and Montenegro. The region remains one of the most impoverished parts of both Montenegro and Serbia and finds itself in a peripheral position towards the capitals in Belgrade and Podgorica.

 

Nastavi čitati ENCYCLOPEDIA PRINCETONIENSIS “SANDŽAK”

EJUP MUŠOVIĆ „POKRETI MUSLIMANA U NOVOPAZARSKOM KRAJU PROTIV REFORMI SULTANA MAHMUDA II“

Jedan od najnemirnijih perioda u turskoj istoriji je svakako prva polovina XIX veka i period vladavine sultana Mahmuda II (1808—1839), poznatog turskog reformatora. [1]

Nastavi čitati EJUP MUŠOVIĆ „POKRETI MUSLIMANA U NOVOPAZARSKOM KRAJU PROTIV REFORMI SULTANA MAHMUDA II“

JOVAN NEŠKOVIĆ: „IZ ARHITEKTONSKE PROŠLOSTI NOVOG PAZARA – KUĆA ZA STANOVANJE“

Prema do sada poznatim istorijskim podacima, Novi Pazar je osnovan 1459. godine. Izvesni podaci nas navode na pretpostavku da je i pre osnivanja grada, u XV veku, na istom području postojalo naselje, ali do sada nisu pronađeni ostaci koji bi sigurnije potvrđivali postojanje starijeg života na teritoriji grada.

Nastavi čitati JOVAN NEŠKOVIĆ: „IZ ARHITEKTONSKE PROŠLOSTI NOVOG PAZARA – KUĆA ZA STANOVANJE“

SINAN GUDŽEVIĆ „ANA I AZIZA“

U dvorcu Aziza u Palermu ima nešto što možda nema nigdje na svijetu. Ima nadgrobna ploča koju je svojoj majci, umrloj 1148, postavio sin, a na ploči su natpisi na četiri pisma, na latinskom, grčkom, hebrejskom i arapskom. Jezika nisu četiri, no su tri, jer je jezik natpisa pisanoga hebrejskim pismom arapski

Nastavi čitati SINAN GUDŽEVIĆ „ANA I AZIZA“

SINAN GUDŽEVIĆ “GROBNO SIJENO”

U selu gdje sam rođen trave po groblju je sila jedna. I ove godine moji rođaci Ibro i Fazlija kose tu silu po grobovima i oko grobova, a mobilni telefoni im zvone: zovu ih iz Njemačke, iz Švajcarske, iz Pazara: de, tako ti Boga, pokosi ono oko mezara moga déda, ono oko babova…

Nastavi čitati SINAN GUDŽEVIĆ “GROBNO SIJENO”

SINAN GUDŽEVIĆ “U POHVALU KAFE”

Gurbi-babin gazel jedan je od brojnih tekstova u istočnom i zapadnom pjesništvu nadahnutim kafom. Ti tekstovi mogu činiti zasebnu književnu vrstu. Zapadni pjesnici su kafu zvali ‘muslimanskim vinom’ i hvalili njeno djelovanje na duh i tijelo

Nastavi čitati SINAN GUDŽEVIĆ “U POHVALU KAFE”